Kahire : Sahra da Nil i Gorup Serap Gordugunu Sananlar Diyari

Nil in bereketiyle hayat bulan topraklardan selamlar.
Oncelikle turkce klavye bulamayip, turkce harfleri kullanamamamdan dolayi ozurlerimi esefle birlikte arz ediyorum.

Efenim ayak bastigim 3. kita olan Afrikanin en kuzeydogusunda bulunan Misir i kamilen gezmemekle birlikte size simdilik Kahire den gozlemlediklarimi aktarabilirim.
%94 u col olan Misir in tamami Nil kenarina kurulmus. Kahire de Istanbul gibi eski yerlesime izafeten yeni yerlesimlerle genisleyen bir sehir. 20 milyon nufustan bahsediyorlar. Sehir sahra uzerine bina edildiginden sehir uzerinde daima bir toz bulutu mevcut. Misir a ilk ayak bastigimiz gun Mukattam denen bir beldeye yerlestik. Kahire nin en yuksek yeri. Insanlarin genelde hatun kisilerle gelip tum Kahire yi izleyebilme sansina sahip olabildikleri ve soylediklerine gore biraz da sosyete takiminin kaldigi bir mekan imis. Kaldigimiz yerin ustunde unlu bir rakkas kalmaktaymis. Bu beldenin altindan daha onceleri altin cikarilirmis. Icersinde Imami Safii kabri ve Osmanli mimarisinin tek ornegi Mehmet Ali Pasa camisi bulunan Selahaddin Eyyubi tarafindan insa edilen kale ile yan yana bir belde.

Kahire deki eski yerlesimlerin tamami tas yapi olup inanilmaz guzek mimarisiyle tam bir ahenk icerisinde. Yapilarin hepsi kahverengi ve tonunda. Beyaz ve baska bir renkte bir tas kullanilmis ne de duvarlar bu renklerle boyanmis. Sahra ile tam bir renk ittifakina girilmis.

Sehrin uzerinde ve havasinda daima toz ve bulutu olmasi ve Nil in uzanamadigi yerlerde yesilligin olmamasi biraz alisamadigimiz bir durum ancak sahrada, colun ortasinda oldugumuzu hatirlayarak aklima dusen vesveseleri def ediyorum. Kahire dumduz bir sehir. Mukattam dan bakildiginda sehrin diger tarafindaki cikisinda Giza da bulunan ehrami cok kolay gorebilme imkani var. (Tabi toz bulutu kalkarsa). Netekim biz siluetini secebildik. Tabi bu durum ehrami biraz daha efsunkar ve esrarkar kilmadi degil :) . %94 u bos olan bir beldenin evleri en fazla 2 bilemedin 3 katli olacagini sanirdim, yanilmisim. Kahire de tum yapilar 8-12 kat arasinda yapilmis. Nil e yakin olma kaygisindan kaynaklaniyor olabilir. Evler ortalama 150-250 m2 arasinda. Genis genis evler insa etmisler ve ediyorlar. Her tarafta insaat halinde yapi gorebilirsiniz. Ve evler, yenisi ve eskisiyle gercek bir estetik ve bir zevk arzetmekte -bazi mahalleleri tenzih ediyorum tabiki-. Misirlilarin balkon kulturu cok gelismis. Her evin farkli bir sekille yapilmis buyukce `balkonlari` ya da konsulu mevcut.

Sehir insanlarinin yuzune sahranin ciddiyeti aksetmis. Normal haliyle dururken hic tebessum eden insan goremezsiniz. Belki bizimle konusurken turk oldugunuzu ogrendiklerinde veya aksanimizin komikligine.

Kahire de 20 metre araliklarla polis gorme ihtimaliniz bir hayli yuksek. Sehir polis kayniyor. Beyaz ve kirli bir uniformalari var, zavallilarin maasi 40 dolar mukabilinde.Hal boyle olunca ve magdur olan polis yani elinde `erk` olan olunca, asil magdur halk oluyor.Rusvet inanilmaz derecede yuksek boyutlarda. Hayatin normal bir parcasi.Islam beldelerinde bu tur olaylarin olmasi insani uzmuyor degil.

Burada cogu erkek, zayif ve ciliz, ama butun kadinlar ve kizlar sisman. Tum dunyada muteber olan fiziksel boyutlar burada pek muteber degil :) Istanbul da bana Misir kizlari guzeldir diyenleri gelince kostekle dovucem. Anlayamadim gitti. Demek Rabbim buranin erkeklerini bununla imtihan ediyor heralde. Guzel bi kiz gorsem gidip Misirli misin diye sorucam. Bir de Firavunun hz. Musa yi kovalayip Kizildeniz de sehrin tum erkeklerinin bogulmasiyla sonuclanan olayda sehirde sadece ev hanimlarinin ve kole erkeklerin kalmasindan kaynaklanan evde hanimin sozunun gecmesi olayi var.

Gunes oglen cok yakici. Oglen sularinda disari cikamak akil kari bir is degil. Ve pek cok insanda sakinlikten ote bir ahestelik var. Kuvvete dayanarak kavga etmezler. Kavgalr daima sozludur. Burada siddete basvurmak yok.

Burada kimse kimsenin imanina islamina karismiyor. Devlet ve halk anlaminda. Cogu insan namazini kiliyor. Isin en guzel tarafi da insanlar birbirlerine o kadar cok selam veriyor ki inanamazsiniz. Misir da isevi teb`a orani %10 Kahire de %30. Cami kadar kilise gormeniz muhtemel. Burada iki tip giyinmis nisa profili var. Acik ve kapali. Aciklar hristiyan, kapalilar musluman. Istisnalari da var tabiki. Kapali hristiyanlar ve acik muslumanlar. Bazen alninin uzerinde sac gorulebilir ama kapaliliklari kamil bir kapalilik. Tabi burada universiteye giden kizlarin bizde oldugu gibi hali tavri degisik ama o hareketlerin basortusu ve kapali elbiseler altinda yapilmasini garipsedim dogrusu. Dusun ki Istanbul da herkes kapali. Bu kapalilik bazilarinin uzerinde luzumsuz ve gereksiz kalmaz miydi? Burada aynen boyleleri de var. Yoksa Nil de bindigimiz tekne gezisinde birinin onca kisinin ortasinda bir erkekle mezdeke gibi oynamasini musahadeden sonra kapaliligin ancak gelenek olmasindan kaynaklandigini dusunmem gerekiyor. Tabi tenzihle beraber.

Misir insaninin ekserisi safi mezhebine tabi. Temizlik meselesinde en titiz mezhep.Gel gor ki oyle mi acaba? Kardesim hic mi acip bakmadin imami safi ne demis ne dememis. Herifi herhangi bir koseye iserken gorebilirsin, sonra abdest alinan yerde, camurlu yerde, onune ayakkabini koyarak pis fayanslarin uzerinde nasil namaz kilarsin. Pis insanlar demek istemiyorum ama kesinlikle temiz degiller.(Bazilarini yine tenzih ediyorum.) Sokaklar cop dolu, dediklerine gore evleri pislikten gecilmiyormus. Lokantalarina girmeye korkuyorsun zira nasil yemek yaptigini disardan gorebiliyorsun. Temizlik hususunda en dusuk notu aldilar benden. Eminim simdi hepsi kara kara dusunuyordur bu not sebebiyle ama olsun. Mutlak vardir bi sebebi ama cozemedim. Bi iki sosyolog lazim bana burda yardimci. Hem arapca calis hem sosyolojik olaylari tahlil et. Yipratiyo beni :)

Trafik cok buyuk bir sorun burda. Sorunun ana kaynagi trafik isiklarinin ve kaidelerinin lmamasi. Mikrobos lar (minibus) harici cok hizli gitmezler. Binlerce kucuk kaza olur. Ozurle gecistirirler. Bazilari zaten sadece uzerine sinek konmus kadar rahatsiz olur. Carpmamis, cizilmemis, dikiz aynalari dusmemis araba bulmak zor. Arabalar o kadar eski model ki cogunda mniyet kemeri olmadigindan, trafikte emniyet kemeri takmak zorunlu degil. Bu misirlilar 3 seyi cok severler. Sise (shiise - zira sapka dahii yazamiyorum), bahise (bahiishe) ve malis (maalish). Yani nargile, bahsis ve ozur. Her yerde nargile iciyorlar, heryerde bahsis istiyorlar ve heryerde ozur diliyorlar. Arkadan araba gelip senin arabana mi bindirecek, daha carpmadan adam araba camindan kafayi uzatim maaliiiis (ozur) diye bagirip arkadan gomuyo.Rusvet olayini zaten anlatmistim. Nargileleri de pek fazla farkli sayilmaz.

Biraz da fiyatlardan bahsedelim. Para birimleri Cuneyh. kucuk paralari da Kiris. Burada mikroboslara alisana taksilere bindik. Istanbul da 50 ytl ye gidebileceginiz yere 12 cuneyhle gittik. Mikroboslar ise 1, 0.75 ya da 0.50 cuneyh. Peki bu cuneyh neyin nesidir diye soracak olursaniz onun cevabi da hazir.Kisaca ve kabaca Cuneyhi 4 e bolersen ytl 6 ya bolersen dolar cinsinden bulursun. 12 cuneyh 3 ytl eder anlayacaginiz. 50 nire 3 nire. Mikrobosa en fazla 250 bin lira veriyosun. Nargile 4 cuneyh. 1 ytl. Ne guzel deme Zeki.